10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 597 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile her bir vergi dairesi itibarıyla 5 milyon TL ve üzeri vadesi geçmiş vergi borcu bulunan veya aynı tutarda kesinleşmiş vergi ve cezası olan mükelleflerin kamuoyuna açıklanmasına ilişkin düzenleme yapıldı. Peki, Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu koşullarda böyle bir uygulama neyi çözecek?
Son beş yılda Türkiye sanayisi, giderek ağırlaşan maliyet ve finansman baskısıyla mücadele ediyor. Uygulanan kur politikaları ve artan üretim maliyetleri nedeniyle ihracatçıların rekabet gücü zayıflarken bazı üreticiler, pazarlarını kaybetmemek için zararına satış yapmak zorunda kalıyor. Yatırım teşviklerindeki avantajları azaltıcı değişiklikler ve kurumlar vergisi oranının (Her ne kadar 2027 için %12,5 olarak açıklansa da mevcut borçlar mevcut oran üzerinden oluşmuştur.) yüzde 25 olması da işletmelerin üzerindeki mali yükü artırıyor.
Bugün birçok şirket, kârlılığını korumaktan önce nakit akışını yönetmeye, hatta faaliyetlerini sürdürebilmeye çalışıyor. Konkordato başvuruları ve finansal yeniden yapılandırma süreçleri giderek daha fazla gündeme geliyor. Bu tablo, reel sektörün içinde bulunduğu finansal sıkışıklığın önemli göstergelerinden biri.
Vergi borçlarının oluşumunda da bu ekonomik koşulların etkisini göz ardı etmemek gerekir. Örneğin mevcut uygulamada mükellefler, satış bedelini henüz tahsil etmemiş olsalar dahi bu satışlara ait KDV’yi beyan etmek ve ödemek zorundadır. İşletme, müşterisinden tahsil edemediği satış bedeline ilişkin KDV’yi de kendi kaynaklarından finanse etmek zorunda kalmakta; bu tutarı devlete ödeyemediğinde ise vergi borçlusu durumuna düşmektedir. Bugün birçok şirket, tahsil edemediği alacaklarının yanı sıra bu alacaklara ait KDV’nin finansman yükünü de taşımaktadır.
Bu noktada şu soruyu sormak gerekiyor: Bu ekonomik tablonun ortasında, vergi borcu nedeniyle kamuoyuna açıklanacak şirketlerin durumu nasıl değerlendirilmeli?
Çalışanlarının ücretlerini ödemekte, tedarikçilerine karşı yükümlülüklerini yerine getirmekte ve üretimini sürdürmekte zorlanan işletmeleri kamuoyuna açıklamanın doğuracağı sonuçlar iyi değerlendirilmelidir.
Elbette devletin vergi alacağını tahsil etmesi gerekir. Ancak vergi yükümlülüğünden kasıtlı olarak kaçınanlarla ekonomik daralma, finansman yetersizliği ve tahsilat sorunları nedeniyle ödeme güçlüğüne düşenleri birbirinden ayırmak da gerekir. Her vergi borçlusunu aynı kefeye koymak, ekonomik gerçekleri göz ardı etmek anlamına gelir.
Dahası, ticari itibarı zaten zedelenmiş bir şirketin kamuoyuna açıklanması; tedarikçilerin, müşterilerin ve finans kuruluşlarının o şirketten uzaklaşmasına neden olabilir. Böylece tahsilatı kolaylaştırması beklenen bir uygulama, şirketin ödeme kabiliyetini daha da zayıflatabilir.
Vergi borçlularının kamuoyuna açıklanması, tek başına tahsilatı sağlayacak bir yöntem olarak görülmemelidir. Uygulamanın şirketlerin ticari itibarı, finansmana erişimi ve faaliyetlerinin sürdürülebilirliği üzerindeki etkileri de dikkate alınmalıdır.
Devletin vergi alacağını tahsil etmesi kadar, işletmelerin bu borçları ödeyebilecek mali güce kavuşmasını sağlayacak ekonomik koşulların oluşturulması da önemlidir.
Sonuçta vergi tahsilatında başarı, yalnızca borçluların isimlerini açıklamakla değil, işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmelerini ve borçlarını ödeyebilmelerini sağlayacak çözümler üretmekle mümkündür.
SMMM Kâmil İpek
