Kısmi Tevkifata Tabi İşlemlerden Doğan KDV İadesi – 12. Bölüm / Dr. İsmail PAMUK – Barbaros SOYLU

Google+ LinkedIn +

5.3.3-Hurda ve Atık Teslimi

5.3.3.1-Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı

Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt, cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarının teslimi KDVK m. 17/4-g maddesi gereğince KDV’den müstesnadır. Ancak, bu malların teslimi ile ilgili olarak aynı Kanun m. 18/1’e göre istisnadan vazgeçilmesi mümkündür.

İstisnadan vazgeçenlerin metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt, cam hurda ve atıklarının tesliminde, KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar tarafından (7/10) oranında KDV tevkifatı uygulanır.

5.3.3.2-Kapsam

Hurda kavramı; her türlü metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurdasını, bunların hurda halindeki karışımlarını, aynen veya onarılmak suretiyle üretim amaçlarına uygun olarak kullanılamayacak haldeki metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam karakterli her türlü ham, yarı mamul ile mamul maddeyi ifade etmektedir.

Hurda kavramında işaret edilen genel anlam çerçevesinde;

-Demir, bakır, alüminyum, pirinç, kurşun, teneke, çelik, çinko, pik, sarı, bronz, nikel, kızıl, lehim, mangan-tutya, antimon ve benzeri her türlü metaller,

-Bu metallerin alaşım, bileşim ve cürufları,

-İmalathane ya da fabrikalarda imalat sırasında ortaya çıkan metal kırpıntı, döküntü ve talaşlar ile standart dışı çıkan metal ürünler,

-İzabe tesislerinden çıkan standart dışı metal hammaddeler, yarı mamuller, hadde bozukları,

ve benzerleri “hurda metal” kabul edilir.

Ayrıca, hurda veya atık niteliğindeki; her türlü kağıt, karton, mukavva, kauçuk, plastik ile bunların kırpıntıları, naylon, lastik kırıkları, cam şişe, kavanoz, otomobil ve pencere camları, cam kırıkları, konfeksiyon kırpıntıları teslimleri de tevkifat uygulaması kapsamındadır.

Tamir ve bakımdan sonra aynı amaçla kullanılması mümkün olan kullanılmış metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam esaslı eşya teslimlerinde tevkifat uygulanmaz.

Örnek: Hurda olarak tabir edilen bir jeneratör, bobinleri sarılıp tamir ve bakımdan sonra yeniden jeneratör olarak kullanılacak hale getiriliyorsa, kullanılmış jeneratörün tesliminde tevkifat uygulanmayacaktır.

Örnek: (A) Ltd. Şti. tarafından, atık değerlendirme işiyle uğraşan Hurda A.Ş.ye yapılacak hurda pil, hurda akü vb. teslimleri esas itibarıyla KDVK m. 17/4-g kapsamında KDV’den istisna olacak, (A)’nın istisnadan vazgeçmiş olması halinde teslim bedeli üzerinden hesaplanan KDV’nin (7/10)’u Hurda A.Ş. tarafından tevkifata tabi tutulacaktır.

Hurda akü ve pilin belirli bir işlemden geçirildikten sonra tekrar kullanılabilir duruma gelmesinin mümkün olması halinde, bu teslimde istisna veya tevkifat uygulanmayacaktır.

Araç-gereç ve iş makinelerinin, KDVK m. 17/4-g veya tevkifat uygulaması kapsamında değerlendirilebilmesi için ekonomik ömrünü doldurmuş bir şekilde satılması ve satış sonunda alıcının bunları, hurda olarak değerlendirmesi gerekmektedir. Aynen veya onarılmak suretiyle üretim amaçlarına uygun olarak kullanılacak durumda olanların teslimi tevkifat kapsamında değerlendirilmez.

İlgili mevzuat çerçevesinde hurdaya ayrılmak suretiyle trafikten çekilmeleri nedeniyle teslimleri KDVK m. 17/4-g uyarınca vergiden müstesna olan motorlu kara taşıtlarının tesliminde de aynı şekilde işlem tesis edilir.

Hurda gemilerden yapılan sökümler sonrası teslimlerde de yukarıdaki açıklamaya göre hareket edilir. Buna göre, gemi söküm işlerinde hurda gemilerin sökülmesi sonunda elde edilen metal aksam (pervane, motor, telsiz, radyo-teyp, uydu alıcısı vb.) aynı amaçla kullanılmak üzere satılıyorsa alıcılar tarafından KDV tevkifatı yapılmaz. Söz konusu aksamın kullanılamaz durumda olması halinde ise bunların, sökenler tarafından tesliminde ve sonraki safhalarda tevkifat uygulanır.  Aynı şekilde, hurda gemilerden sökülen sac aksamın, sökenler tarafından tesliminde ve sonraki safhalarda el değiştirmelerinde de tevkifat uygulanır.

5.3.3.3-KDV İadesi

5.3.3.3.1-Mahsuben İade

Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt, cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarının teslimiyle ilgili mahsuben iade talepleri miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.

5.3.3.3.2-Nakden İade

Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt, cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarının teslimiyle ilgili 5.000-TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, vergi inceleme raporu ve YMM raporu aranılmadan yerine getirilir.

5.000-TL ve üzerindeki nakden iade talepleri ise vergi inceleme raporu sonucuna göre veya YMM raporu ile yerine getirilir 5.000-TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, vergi inceleme raporu sonucuna göre veya YMM raporu ile çözülür.

5.3.4-Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kağıt, Cam Hurda ve Atıkları ile Konfeksiyon Kırpıntılarından Elde Edilen Hammadde Teslimi

5.3.4.1-Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı

KDV mükellefleri tarafından aşağıda “Kapsam” bölümünde belirtilen ürünlerin, KDV mükellefleri ile belirlenmiş alıcılara tesliminde, (9/10) oranında KDV tevkifatı uygulanır.

Söz konusu ürünlerin teslimleri, KDVK m. 17/4-g kapsamında olmayıp, genel oranda (%18) KDV’ye tabi bulunmaktadır.

Bunların, ithalatçıları tarafından tesliminde tevkifat uygulanmaz, sonraki safhaların teslimleri ise tevkifata tabidir. İthalatçılar tarafından yapılan teslimlerde, satıcı (ithalatçı) tarafından düzenlenen faturada “Teslim edilen mal doğrudan ithalat yoluyla temin edildiğinden tevkifat uygulanmamıştır.” açıklamasına ve ithalata ilişkin fatura ve gümrük beyannamesi bilgilerine yer verilir.

5.3.4.2-Kapsam

Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt, cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarının çeşitli işlemlerden geçirilip işlenmesi sonucunda elde edilen ve genellikle hurda ve atık niteliklerini kaybederek metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam esaslı malzeme imalatında hammadde olarak kullanılan mamul niteliğindeki kırık, çapak, toz, granül ve benzeri ürünlerin teslimi tevkifat uygulaması kapsamındadır.

Konu hakkında verilmiş özelgeler aşağıda özetlenmiştir.

Özelge: Hurda plastik ve plastik hammaddeden üretilen kompaund pet (polietilen tereftalat) ve kompaund HDPE (yüksek yoğunluklu polietilen) hammaddelerinin teslimi KDV’ye tabi olup, ayrıca bu hammaddelerin tesliminde (9/10) oranında KDV tevkifatı uygulanması gerekmektedir (Konya VDB Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü’nün 01/03/2019 tarihli ve 37009108-130-E.20055 sayılı özelgesi.).

Özelge: Çeşitli işlemlerden geçirilerek elde edilen ve imalat sektöründe hammadde olarak kullanılan plastik granül teslimlerinin genel oranda KDV’ye ve ayrıca söz konusu teslim bedelleri üzerinden hesaplanan KDV’nin (9/10) oranında tevkifata tabi tutulması gerekmektedir (Denizli VDB Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü’nün 17/06/2015 tarihli ve 51421814-130[9-2015/12]-121 17/06/2015 sayılı özelgesi ile Manisa VDB Vergi ve Anlaşmalar Uygulama Müdürlüğü’nün 21/07/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.45.15.01-KDV-53-25-63 sayılı özelgesi).

Özelge: Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ve atıklardan elde edilen hammaddelerdeki tevkifat uygulaması hurda ve atığın çeşitli işlemlerden geçirildikten sonra esas niteliği değişikliğe uğramadan elde edilen kırık, çapak, toz, granül vb. ile sınırlıdır. Yukarıda belirtilen hurdaların ısıtım, eritme, soğutma vb. kimyasal işlemlerden geçirilmesi sonucu elde edilen hammaddeler bu kapsamda değerlendirilmemektedir.  Bu çerçevede, hurda kağıdın işlemden geçirilerek niteliğinin tamamen değişmesi sonucu elde edilen ve farklı bir ürüne dönüşen gri karton tesliminde KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (Çorum Valiliği Defterdarlık Gelir Müdürlüğü’nün 01/07/2013 tarihli ve 76071283-130-(9-2013)-8 sayılı özelgesi).

Özelge: Plastik bir malzeme olan astraforun, döküntü ve hurdalarının eritilmesi sonucunda oluşan ve ps polistiren granül imalatı ile çerçeve ve tablo imalatında hammadde olarak kullanılan strafor takoz teslimleri genel oranda KDV’ye tabi olup, ayrıca bu teslimlerde KDV tevkifatı uygulanması gerekmektedir (Diyarbakır VDB Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü’nün 07/04/2014 tarihli ve 71387770-130[17-4/g-2014/260]-7 sayılı özelgesi).

Özelge: Hurda plastik ve hurda olmayan plastik karıştırılarak imal edilen hammaddelerin tesliminde (9/10) oranında KDV tevkifatı uygulanması gerekmektedir (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 29/05/2014 tarihli 39044742-KDV.9-1502 sayılı özelgesi).

Özelge: Hurda kapsamında değerlendirilmeyen plastik esaslı muhtelif deşenin (pet şişe çapağı) ithal edilerek üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın teslimi genel oranda vergiye tabi olup, teslim bedeli üzerinden hesaplanan KDV’nin alıcılar tarafından tevkifata tabi tutulması gerekmektedir (Bursa VDB Mükellef Hizmetleri Gelir Grup Müdürlüğü’nün 19/08/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.16.16.02-300.11.8-173 sayılı özelgesi).

Özelge: Plastik granülden elde edilen balonlu ambalaj naylonu teslimlerinde KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (Bursa VDB Mükellef Hizmetleri Gelir Grup Müdürlüğü’nün 03/02/2012 tarihli ve B.07.1.GİB.4.16.16.02-300.10.101-45 sayılı özelgesi).

Özelge: Hurda ve atıklardan elde edilen ve imalat sektöründe hammadde olarak kullanılan mamul ürünlerin teslimi tevkifat kapsamında olup, piyasadan alınan polipropilen (pp) ve polietilen (pe) hammaddelerinin satışında, bu hammaddelerin hurda ve atıklardan üretilmemesi kaydıyla KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (Adana VDB Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü’nün 13/11/2019 tarihli ve 84412373-130[KDV-9/1 Md.]-E.161930 sayılı özelgesi).

Özelge: Firma tarafından müşterilerden toplanan endüstriyel atıkların bir takım katkı malzemeleri eklenerek işlenmesi sonucu oluşturulan kalorifik değeri yükseltilmiş yakıtların teslimi, KDVK m. 17/4-g maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden genel esaslar çerçevesinde KDV’ye tabidir.   Diğer taraftan, firma tarafından imal edilen ve yakıt kaynağı olarak kullanılmak üzere çimento fabrikalarına teslim edilen söz konusu yakıtlar, tevkifat kapsamındaki mallar arasında yer almadığından, bu ürünlerin tesliminde KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (Kocaeli VDB Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü’nün 30/10/2020 tarihli ve 97726449-130[3260079945]-E.95763 sayılı özelgesi).

5.3.4.3-KDV İadesi

5.3.4.3.1-Mahsuben İade

Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarından elde edilen hammadde teslimiyle ilgili mahsuben iade talepleri miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.

5.3.4.3.2-Nakden İade

Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarından elde edilen hammadde teslimiyle ilgili 5.000-TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, vergi inceleme raporu ve YMM raporu aranılmadan yerine getirilir.

5.000-TL ve üzerindeki nakden iade talepleri ise vergi inceleme raporu sonucuna göre veya YMM raporu ile yerine getirilir 5.000-TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, vergi inceleme raporu sonucuna göre veya YMM raporu ile çözülür.

Dr. İsmail PAMUK – Yeminli Mali Müşavir

Barbaros SOYLU – S.M. Mali Müşavir

09.06.2021

Share.

Comments are closed.