Kısmi Tevkifata Tabi İşlemlerden Doğan KDV İadesi – 11. Bölüm / Dr. İsmail PAMUK – Barbaros SOYLU

Google+ LinkedIn +

5.3-Kısmi Tevkifat Uygulanacak Teslimler

5.3.1-Külçe Metal Teslimleri

5.3.1.1-Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı

Hem KDV mükelleflerine, hem de belirlenmiş alıcılara, aşağıda “Kapsam” bölümünde belirtilen külçe metallerin tesliminde, (7/10) oranında KDV tevkifatı uygulanır.

Hurda metallerden elde edilenler dışındaki bakır, çinko, alüminyum ve kurşun külçelerinin ithalatçılar ve ilk üreticiler (cevherden üretim yapanlar) tarafından yapılan teslimlerinde tevkifat uygulanmaz, bu safhalardan sonraki el değiştirmelerde ise tevkifat uygulanır. Hurda metalden elde edilen külçelerin ithalatçıları ve üreticileri tarafından tesliminde de tevkifat uygulanır.

İthalatçılar tarafından yapılan teslimlerde, satıcı (ithalatçı) tarafından düzenlenen faturada “Teslim edilen mal doğrudan ithalat yoluyla temin edildiğinden tevkifat uygulanmamıştır.” açıklamasına ve ithalata ilişkin fatura ve gümrük beyannamesi bilgilerine yer verilir. Cevherden üretim yapanlar ise düzenlenen faturada “Teslim edilen mal firmamızca cevherden üretildiğinden tevkifat uygulanmamıştır.” açıklamasına yer vermek suretiyle tevkifat uygulanmaksızın işlem yapar.

5.3.1.2-Kapsam

Tevkifat kapsamına, her türlü hurda metallerden elde edilen külçeler ile hurda metallerden elde edilenler dışındaki bakır, çinko, alüminyum ve kurşun külçelerinin teslimi girmektedir. Slab, billet (biyet), kütük ve ingot teslimleri de bu uygulama bakımından külçe olarak değerlendirilir.

Yukarıda belirtilen metallerin, alışlarında tevkifat uygulanıp uygulanmadığına ve silisyum, magnezyum, mangan, nikel, titan gibi maddeler ihtiva edip etmediklerine bakılmaksızın, külçe, slab, biyet, kütük ve ingot haline getirilmiş şekilde satışında KDV tevkifatı uygulanır.

08/08/2011 tarihli ve KDVK-60/2011-1 sayılı KDV Sirkülerinde, bu kapsamdaki tevkifat uygulamasına ilişkin önem arz ettiğini düşündüğümüz açıklamalara dipnotta yer verilmiştir[1].

Konu hakkında verilmiş özelgeler aşağıda özetlenmiştir.

Özelge: İthal edilen külçe çinkonun eritildikten sonra içerisine belirli oranlarda alüminyum, bakır ve magnezyum katılarak elde edilen külçe zamak teslimlerinde KDV tevkifatı uygulanması gerekmektedir. Söz konusu ürünün külçe veya granül halinde olmasının veya ithal edilen külçe çinkonun işlenmesiyle elde edilmiş olmasının tevkifat uygulamasına herhangi bir etkisi bulunmamaktadır (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 31/07/2014 tarihli ve 39044742-KDV.9-1965 sayılı özelgesi).

Özelge: İthal edilen alüminyum külçenin işlenerek billet (biyet) halinde tesliminde KDV tevkifatı uygulanacak olup, billetin ithal edilerek doğrudan tesliminde ise KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (Kocaeli VDB Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü’nün 22/02/2013 tarihli ve 93767041-130[9/-2012/18]-21 sayılı özelgesi).

5.3.1.3-KDV İadesi

5.3.1.3.1-Mahsuben İade

Külçe metal teslimleri ile ilgili mahsuben iade talepleri miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.

5.3.1.3.2-Nakden İade

Külçe metal teslimleri ile ilgili 5.000-TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, vergi inceleme raporu ve YMM raporu aranılmadan yerine getirilir.

5.000-TL ve üzerindeki nakden iade talepleri ise vergi inceleme raporu sonucuna göre veya YMM raporu ile yerine getirilir 5.000-TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, vergi inceleme raporu sonucuna göre veya YMM raporu ile çözülür.

5.3.2-Bakır, Çinko, Alüminyum ve Kurşun Ürünlerinin Teslimi

5.3.2.1-Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı

Bakır ve alaşımlarından, çinko ve alaşımlarından, alüminyum ve alaşımlarından, kurşun ve alaşımlarından mamul, aşağıda “Kapsam” bölümünde belirtilen ürünlerin, KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılara tesliminde, (7/10) oranında KDV tevkifatı uygulanır.

Bunların, ilk üreticileri (cevherden üretim yapanlar) ile ithalatçıları tarafından tesliminde tevkifat uygulanmaz, sonraki safhaların teslimleri ise tevkifata tabidir.

İthalatçılar tarafından yapılan teslimlerde, satıcı (ithalatçı) tarafından düzenlenen faturada “Teslim edilen mal doğrudan ithalat yoluyla temin edildiğinden tevkifat uygulanmamıştır.” açıklamasına ve ithalata ilişkin fatura ve gümrük beyannamesi bilgilerine yer verilir. Cevherden üretim yapanlar ise düzenlenen faturada “Teslim edilen mal firmamızca cevherden üretildiğinden tevkifat uygulanmamıştır.” açıklamasına yer vermek suretiyle tevkifat uygulanmaksızın işlem yapar.

5.3.2.2-Kapsam

Tevkifat kapsamına bakır ve alaşımlarından, çinko ve alaşımlarından, alüminyum ve alaşımlarından, kurşun ve alaşımlarından mamul; anot, katot, granül, filmaşin, profil, levha, tabaka, rulo, şerit, panel, sac, boru, pirinç çubuk, lama, her türlü tel ve benzerleri, çinko oksit ile kurşun ve alaşımlarından mamul, tuğla, mühür, yaprak, plaka, folyo, pul, saçma, ızgara, toz, kurşun oksit, kurşun monoksit, kırmızı oksit ve benzerleri girmektedir.

Profilin boyanmış veya kaplanmış olması, bunların tesliminde tevkifat uygulanmasına engel değildir. Bu durumda, profilin boyanması veya kaplanmasına ilişkin fason eloksal işçiliği tevkifat kapsamında değildir.

Bakır, çinko, alüminyum ve kurşun telin; plastik, cam, kağıt, emaye, vernik ve benzeri izolasyon malzemeleri ile kaplanması suretiyle elde edilen “izoleli iletken” teslimleri tevkifata tabi tutulmaz.

Ayrıca, söz konusu metal ve alaşımlarından imal edilen nihai ürünler ile bunların kesme, sıyırma, kıvırma, kaynak, bükme, vida yeri delme-açma ve benzeri şekillerde işlenmesi sonucu elde edilen yarı mamul ve mamul mahiyetindeki malların teslimleri tevkifata tabi değildir.

Ancak, bakır, çinko, alüminyum ve bunların alaşımlarından mamul tabaka, rulo, şerit, panel, sac, boru ve levha ve diğer ürünlerin, mahiyetini değiştirmeksizin belli ebatlarda parçalara bölünmesi veya kesilmesi tevkifat yapılmasına engel değildir.

Örnek: Bakır, çinko, alüminyum ve kurşun ve bunların alaşımı metallerden elde edilen meşrubat kutusu, otomobil parçası, havalandırma kanal borusu, pano, çerçeve, kapı, kapı kolu, mahya, alüminyum folyo, köşebent, vida, somun, vida soketi, dübel, kilit, çivi, kepenk taşı, flanş, maşon, dirsek, bek, kanca, menteşe, aksesuar ve benzerlerinin teslimi tevkifata tabi olmayacaktır.

Örnek: Firma tarafından ithal edilen çelik sacın çinko ile kaplanarak galvanizli sac şeklinde teslimi çinko ve alaşımlarından mamul ürün olarak değerlendirilemeyeceğinden, KDV tevkifatına tabi tutulmayacaktır.

Örnek: Bakır ile kaplanmış alüminyum tel teslimi izoleli iletken olarak değerlendirilemeyeceğinden KDV tevkifatına tabi olacaktır.

Örnek: Firma tarafından ithal edilen alüminyum külçe ve biyetten imal edilen alüminyum profil, tevkifata tabi ürünler arasında yer almakta olup, bu profilin ilk üreticileri (cevherden üretim yapanlar) tarafından tesliminde KDV tevkifatı uygulanmayacaktır.

Örnek: Nervürlü inşaat demiri teslimi tevkifat kapsamına girmemektedir.

Örnek: Bükülü çelik tel üzerine bükülü alüminyum telin sarılması ile elde edilen çelik özlü alüminyum iletken teslimleri, alüminyum ürün olarak tevkifata tabi tutulacaktır.

Konu hakkında verilmiş özelgeler aşağıda özetlenmiştir.

Özelge: Hurda çinko tozu ile sülfirik asit karıştırılarak üretilen aktif çinko oksit tozunun, çinko oksit ile stearik asit karıştırılarak üretilen çinko stearat tozunun, çinko oksit ile borik asit karıştırılarak üretilen çinko borat tozunun tesliminde, KDV tevkifatı yapılacaktır (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 25/02/2015 tarihli ve 39044742-KDV.9-328 sayılı özelgesi).

Özelge: Alüminyum balkon korkuluğu ve merdiven korkuluğu tesliminde, hesaplanan KDV tevkifata tabi tutulmayacaktır (Eskişehir VDB Mükellef Hizmetleri Gelir Grup Müdürlüğü’nün 11/04/2014 tarihli ve 73903997-130[9-2013/25]-2775 sayılı özelgesi).

Özelge: Alüminyum külçenin ergitilerek işlenmesiyle üretilen levha, bobin, rulo ve alüminyum levhadan kesim işlemi yapılarak üretilen disklerin, yarı mamul ya da mamul olarak tesliminde KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 02/04/2013 tarihli ve 39044742-KDV.9-526 sayılı özelgesi).

Özelge: İç piyasadan yarı mamul olarak temin edilen rulo alüminyumun herhangi bir kimyasal işleme tabi tutulmaksızın çeşitli şekillerde eğilip bükülmesi ve kesilmesi suretiyle üretilen “alüminyum trapez” ve delinmiş alüminyum rulolardan çekilerek çeşitli şekiller verilmek suretiyle üretilen “lamel asma tavan” teslimlerinde KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 21/05/2014 tarihli ve 39044742-KDV.9-1401 sayılı özelgesi).

Özelge: Çatı kaplama işlemlerinde kullanılmak üzere, belirli ebatlarda satın alınan bakır levhaların gerekli ölçülerde kesildikten sonra caka diye tabir edilen makinelerde bükülmek suretiyle şekillendirilmesi sonucu imal edilen mamullerin teslimlerinde, KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (Ankara VDB Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü’nün 14/09/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.06.17.01-2010-KDV-4-14009-37-723 sayılı özelgesi).

Özelge: Bakır ve alaşımlarından imal edilen para pullarının Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne tesliminde KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 31/01/2013 tarihli ve 39044742-KDV.9-115 sayılı özelgesi).

Özelge: Bakır ve alüminyum alaşımlı kaynak telinin ithalatçısı veya ilk üreticisi olunmaması halinde, bu ürünlerin tesliminde hesaplanan KDV tevkifata tabi olacaktır (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 05/09/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.17.01-KDV.9-1470 sayılı özelgesi).

Özelge: Balık ağları yapımında kullanılan kurşunlu halat teslimlerinde tevkifat uygulanıp uygulanmayacağı görüş talep üzerine; balık ağlarında kullanılan kurşunun tevkifat uygulaması kapsamında olduğu, bunun bir halata sabitlenerek teslim edilmesinin tevkifat uygulamasına engel teşkil etmeyeceği, bedelin ayrıştırılabilmesi halinde kurşun bedeli üzerinden,  bedelin ayrıştırılmasının mümkün olmadığı durumlarda ise toplam tutar üzerinden KDV tevkifatı uygulanacağı belirtilmiştir (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 02/12/2013 tarihli ve 39044742-KDV.9-1898 sayılı özelgesi).

Özelge: Bakıra kalay karıştırılması sonucu elde edilen bir çeşit bakır alaşımı olan bronz çubukların, lamaların, burçların vb. teslimi tevkifata tabidir. Öte yandan, rekor, kör tapa, somun, dişli ve montaja hazır ürünlerin tesliminde ise KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 09/02/2012 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.17.01-KDV.9-505 sayılı özelgesi).

Özelge: Çelik vana, dirsek ve tesisat malzemesi teslimleri tevkifata tabi tutulmayacaktır (Kocaeli VDB Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü’nün 10/03/2012 tarihli ve B.07.1.GİB.4.41.15.01-KDV-2011/60-64 sayılı özelgesi).

Özelge: Çinkonun işlenmesi sonucu elde edilen çinko oksidin tesliminde KDV tevkifatı uygulanacaktır. Öte yandan, söz konusu çinko oksidin ilk üreticileri (cevherden üretim yapanlar) ile ithalatçıları tarafından tesliminde ise tevkifat uygulanmayacaktır (Ankara VDB Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü’nün 08/04/2014 tarihli ve 84974990-130[9-2012-146]-334 sayılı özelgesi).

Özelge: Çubuk bakır ve çubuk pirinçlerin çeşitli boylarda kesilerek delinmesi ve diş çekilmesi suretiyle elde edilen yarı mamul ve mamul mahiyetindeki irtibat parçası veya bakır terminallerin teslimlerinde ve borular ile kabloların uçlarına kontak alanı sağlamak suretiyle bağlantı için ezilen, delinen, kesilen bakır boruların oluşumu ile elde edilen yarı mamul mahiyetindeki izolesiz esnek bağlantı parçalarının teslimleri tevkifata tabi değildir Diğer taraftan, tavlı ve kalaylı tellerden yapılan örgülü flexible izolesiz yuvarlak ya da yassı kabloların (plastik ve benzeri izolasyon malzemeleri ile kaplanan kablolar hariç) teslimleri tevkifata tabidir (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 14/04/2014 tarihli ve 39044742-KDV.9-910 sayılı özelgesi).

Özelge: Eritilmiş hurda alüminyum malzemelerden üretilen et makinesi parçası (şanzıman, boğaz muhafazası), hamur makinesi dişlisi, irmik makinesi parçası, mermer makinesi parçası gibi ürünlerin teslimlerinde, KDV tevkifatı uygulanmasına gerek bulunmamaktadır (Konya VDB Mükellef Hizmetleri Gelir Grup Müdürlüğü’nün 24/08/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.42.16.02-KDV-2-1101-67 sayılı özelgesi).

Özelge: Hurda kızıl veya hurda sarıların eritilip alıcılar tarafından talep edilen şekillerde döküm yapılarak teslim edilen ürünlerde, bu işlem sonucunda ürünlerin ara mal niteliği kazanmasından dolayı KDV tevkifatı uygulamasına gerek bulunmamaktadır (İzmir VDB Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü’nün 26/09/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.35.17.01-35-02-477 26/09/2011 sayılı özelgesi).

Özelge: Firma tarafından üretilen ve kalay-kurşun ve kalay-bakır karışımlarından elde edilen lehim tellerinin ağırlıklı olarak kalay içermesi tevkifat uygulamasına engel teşkil etmemektedir. Öte yandan, ithal edilen bakır, alüminyum, çinko, kurşun ve alaşımlarının üretime sokulup satılması durumunda da tevkifat uygulanacaktır (Kocaeli VDB Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü’nün 27/05/2014 tarihli ve 93767041-130[9-2014/163]-84 sayılı özelgesi).

Özelge: Firma tarafından tevkifat uygulanarak teslim alınan alüminyum külçelerinden üretilen mamul niteliğindeki ayakkabı taban kalıplarının teslimi tevkifata tabi değildir (İstanbul VDB Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü’nün 12/09/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.17.01-KDV.9-1581 sayılı özelgesi).

Özelge: Kurşunun işlenmesi sonucu elde edilen, perdelerin gergin görüntüsünü korumak amacıyla kullanılan ve içinde iplik bulunan mamulün tesliminde KDV tevkifatı uygulanmayacaktır (Bursa VDB Mükellef Hizmetleri Gelir Grup Müdürlüğü’nün 31/12/2013 tarihli ve 45404237-130[I.13.110]-347 sayılı özelgesi).

Özelge: Teslimleri tevkifat uygulaması kapsamında bulunan bakır, çinko, alüminyum ve bunların alaşımlarından mamul eşyaların belirli işlemlerden geçirilmesi sonucu elde edilen yağmur indirme sistemleri ile çatı malzemelerinin teslimlerinde, KDV tevkifatı uygulanmasına gerek bulunmamaktadır (Kocaeli VDB Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü’nün 20/08/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.41.15.01-KDV-2010/41-105 sayılı özelgesi).

5.3.2.3-KDV İadesi

5.3.2.3.1-Mahsuben İade

Bakır, çinko, alüminyum ve kurşun ürünlerinin teslimi ile ilgili mahsuben iade talepleri miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.

5.3.2.3.2-Nakden İade

Bakır, çinko, alüminyum ve kurşun ürünlerinin teslimi ile ilgili 5.000-TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, vergi inceleme raporu ve YMM raporu aranılmadan yerine getirilir.

5.000-TL ve üzerindeki nakden iade talepleri ise vergi inceleme raporu sonucuna göre veya YMM raporu ile yerine getirilir 5.000-TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, vergi inceleme raporu sonucuna göre veya YMM raporu ile çözülür.

[1] 08/08/2011 tarihli ve KDVK-60/2011-1 sayılı KDV Sirkülerinin yayınlandığı dönemde, 117 Seri No.lu KDV Genel Tebliği yürürlükte bulunduğundan, sirkülerin aşağıdaki açıklamalarında, mezkur tebliğ düzenlemeleri esas alınmıştır.

“117 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinde de açık olarak yer aldığı üzere, ithalat aşamasında veya ilk üretimde KDV ödeyicisi konumunda bulunan ithalatçı ve ilk üreticilerin teslimlerinde KDV tevkifatı uygulanmayacaktır. Bu durum, bakır, çinko ve alüminyum ürünlerinde de, külçe metal teslimlerinde de bu şekilde uygulanmaktadır.

Ancak, teslimi ve dolayısıyla ithalatı da KDV’den istisna olan “hurda metal” teslimlerinde KDV hesaplanması ve ödenmesi söz konusu olmadığından, hurda metal kullanılarak elde edilen külçelerin, ithalatçı ve üreticileri tarafından tesliminde KDV tevkifatı uygulanması gerekmektedir. Zira külçenin üretiminde kullanılan hurda metal KDV’den istisna olarak ithal edildiğinden veya satın alındığından, doğrudan yüklenilen indirilecek KDV’den bahsedilemez. Nitekim Tebliğin (3.3.1.1) bölümünde de açık olarak, hurda metalden elde edilen külçelerin ithalatçıları ve üreticileri tarafından tesliminde tevkifat uygulanacağı belirtilmiştir.

Ancak söz konusu düzenlemenin Tebliğin genel amacına aykırı olarak, “külçe” olarak ithal edilen ürünlerin tesliminde tevkifat uygulanacağı şeklinde değerlendirilmemesi gerekir. Zira külçe ithalatı KDV’ye tabi olduğundan, Tebliğde ithalatçının doğrudan KDV yüklenimi dikkate alınarak, ithalatçıların teslimleri için tevkifat öngörülmemiştir. Kaldı ki, ithal edilen külçenin üretim aşamalarının ve ne kadarının hurda metalden geldiğinin tespiti de olanaksızdır.

Dolayısıyla, Tebliğdeki düzenleme gereği hurda metal ithal ederek veya yurt içinden temin ederek külçe üretip satanların bu teslimleri, tevkifat yapmakla yükümlü alıcılar tarafından tevkifata tabi tutulacaktır. Fakat külçe ithal edip satanların teslimlerinin tevkifata tabi tutulması söz konusu olmayacaktır.

Bu itibarla; slab, billet (biyet), kütük ve ingot olarak ithal edilen malların ithalatçıları tarafından yapılan ilk teslimlerinde 117 Seri No.lu KDV Genel Tebliğine göre tevkifat yapılması söz konusu değildir.”

Dr. İsmail PAMUK – Yeminli Mali Müşavir

Barbaros SOYLU – S.M. Mali Müşavir

08.06.2021

Share.

Comments are closed.